Ga naar de inhoud

Amman, Jerash en de dode zee

Amman is de hoofdstad van Jordanië. In de Romeinse tijd heette de stad Philadelphia. Het is één van de oudste steden ter wereld die continue bewoond is geweest. Tijdens opgravingen in 1994 werden er resten gevonden uit de steentijd (zo’n 7000 jaar voor Christus). Het moderne Amman werd rond 1878 gesticht door de Ottomanen en is sindsdien flink gegroeid. Dit komt onder andere door het grote aantal vluchtelingen (o.a. uit Palestina) die Jordanië heeft opgevangen.

Hoe kom je er?

In ongeveer 5 uur vlieg je van Amsterdam naar Amman. Op het vliegveld kun je een officiële taxi nemen naar het centrum van de stad.

vliegen met Transavia vanAmsterdam naar Amman.

Waar verblijf je?

Ik verbleef in het Mena Tyche Hotel. Een prima hotel met een goed ontbijt buffet. Kamers waren groot en schoon. Wel wat gehorig. Wil je goedkoop eten of borrelen? Dan kun je terecht bij de American Eagle Sportsbar die aan het hotel vast zit.

Mena Tyche Hotel in Amman.

Hoe reis je rond?

Het centrum van Amman kun je ter voet verkennen maar omdat de stad heuvelachtig is zou ik het niet aanraden. Ik heb zelf Uber veel gebruikt. Het is goedkoop, snel en betrouwbaar. Je kunt ook één van de gele taxi’s nemen maar die zien er minder goed uit en je moet onderhandelen over de prijs (in 2023).

Wat is er te doen?

In Amman is niet super veel te doen. Een dag of twee is voldoende om de stad en omgeving te verkennen. Hieronder lees je wat ik allemaal heb gedaan en gezien in en rondom Amman.

Eten in Amman

Eten in Amman kan goedkoop of duur. Een goed restaurant is Tawaheen Al Hawa. Het is wat duurder maar het eten is goed en het restaurant ziet er indrukwekkend uit. Ik ging lunchen bij Maisa Space in Rainbow Street. Heel hip maar ook redelijk duur voor wat je krijgt. Een ander restaurant dat werd aangeraden is Hashem. Ik ben hier zelf echter niet geweest dus ik kan niet zeggen of het daadwerkelijk goed is. Het diner buffet bij het Mena Tyche Hotel vond ik goed maar voor 30 dollar (in 2023) vrij duur. Goedkoop eten doe je bij de lokale tentjes in de stad.

Lekkere toetjes bij het buffet in het Mena Tyche Hotel.

Toetjes in het Mena Tyche Hotel in Amman.

Het Romeinse theater

Het Romeinse theater werd gebouwd in, de naam zegt het al, de Romeinse periode. Toen keizer Antonius Pius regeerde en Amman nog Philadelphia heette. Het theater heeft 33 rijen waar zo’n 6000 mensen kunnen zitten. Op de bovenste verdieping stond vroeger een beeld van de god Hercules.

Romeins Theater in Amman.

Het theater heeft een auditorium, podium, entree en kleedruimtes. Helemaal onderaan zaten senators en belangrijke personen. In het midden de burgers en bovenaan vrouwen, arme mensen, slaven en buitenlanders.

Een activiteit die plaatsvond in het theater was worstelen (met zwaarden of tegen gevaarlijke dieren). Het theater is in 1957 gerestaureerd en wordt tegenwoordig gebruikt voor concerten en theatervoorstellingen.

Romeins Theater in Amman.
Romeins Theater in Amman.
Romeins Theater in Amman.

Aan de zijkanten vind je het folklore museum en het museum van populaire tradities (beide heel klein).

Maskers in het Folklore Museum.

Tip: reis je als vrouw alleen? Ga dan niet op zondagochtend naar het theater. Dan is het heel erg rustig en hangen er vage figuren rond. Ik voelde me niet op mijn gemak en ben na een kort bezoekje weer weg gegaan. Overigens wordt er gezegd dat je een kaartje moet kopen voor het Romeinse theater maar op zondag ochtend was het ticket loket dicht. Toen ik dit aangaf mocht ik gratis naar binnen.

Gezellig pluisvolk bij het Romeinse theater.

Kat bij het Romeinse theater in Amman.

Odeum

Naast het Romeinse theater vind je een kleinere versie, het Odeum. Hier konden 400 mensen zitten. In 1986 werd het gerestaureerd, maar alleen het onderste deel aangezien van het bovenste deel al niks meer over was. Het wordt tegenwoordig gebruikt voor concerten en andere entertainment.

Odeum in Amman.
Odeum in Amman.
Odeum in Amman.

Citadel

De Citadel is een archeologisch gebied waar onder andere restanten zijn gevonden uit de Bronstijd en IJzertijd. Hier is één van oudste inscripties gevonden van het Ammonieten volk, geschreven in Fenicisch alfabet. Er zijn ook restanten gevonden uit de Hellenistische, Romeinse en Ottomaanse periode. Rond de 13e eeuw raakte de stad helaas in verval.

Vanaf de Citadel kun je mooi uitkijken over de stad.

Citadel Amman.
Citadel Amman.

Waterverzameling

Het verzamelen en bewaren van water is altijd een probleem geweest voor Amman. De citadel heeft nooit een natuurlijke bron gehad en was afhankelijk van de zorgvuldige opvang en opslag van regenwater. Er werd geen druppel verspild. De uitgegraven waterkanalen en reservoirs zijn door de eeuwen heen vaak door verschillende beschavingen gebouwd, herbouwd en hergebruikt.

Hieronder zie je een voorbeeld van een waterreservoir.

Citadel Amman.

De tempel van Hercules

De Hercules Tempel dateert uit de 2e eeuw na Christus en wordt beschouwd als een van de meest opmerkelijke overblijfselen uit de Romeinse periode in Amman. Het is gewijd aan de halfgod Hercules, een figuur uit de Griekse mythologie die bekend staat om zijn buitengewone kracht en heldendaden. Deze tempel werd gebouwd tijdens de heerschappij van keizer Marcus Aurelius en was oorspronkelijk bedoeld als eerbetoon aan deze mythische held.

Het ontwerp van de tempel is typerend voor de Romeinse architectuur, met kenmerkende zuilen. Helaas is de Hercules tempel door aardbevingen en ander natuurgeweld beschadigd geraakt. Slechts een paar zuilen staan nog overeind.

Citadel Amman.

Umayyad Paleis

Het Umayyad Paleis werd gebouwd tijdens het bewind van de Omajjaden, die tussen 661 en 750 na Christus over een groot deel van het islamitische rijk heersten. De constructie van het paleis begon in de vroege 8e eeuw, tijdens het kalifaat van Walid ibn Abd al-Malik, en het diende als een imposante residentie voor de Omajjadenheersers en als centrum van politieke en bestuurlijke activiteiten.

Wat het paleis bijzonder maakt, is niet alleen de historische waarde, maar ook de architectuur. Het is een mix van Romeinse, Byzantijnse en vroeg-islamitische stijlen.

Grote ontvangsthal

Van het paleis zijn eigenlijk alleen maar ruïnes overgebleven. Het enige wat is blijven staan/ is gerestaureerd is de grote ontvangstzaal, ook wel bekend als de “audiëntiehal” of “rechthoekige zaal”.

Citadel Amman.

De ontvangsthal diende waarschijnlijk als een belangrijke ontmoetingsplaats voor officiële ontvangsten en audiënties, waar hoogwaardigheidsbekleders en gasten werden verwelkomd door de heersers van de Omajjaden.

Citadel Amman.
Citadel Amman.

Een deel van de entreehal staat ook nog overeind. Dit was de officiële ingang van het paleis en hier werden bezoekers gescreend door beveiliging.

Citadel Amman.

Byzantijnse kerk

Hoewel de exacte oorsprong van de Byzantijnse kerk niet volledig bekend is, suggereren archeologische vondsten dat het gebouw dateert uit de 6e eeuw. De Byzantijnse architectuur kenmerkt zich door het gebruik van koepels, bogen en versierde mozaïeken. De mozaïeken heb ik niet gezien toen ik er was. Volgens het informatiebordje zijn ze bedekt ter bescherming.

Gedurende de Byzantijnse periode werden verschillende kerken gebouwd in de regio. Een teken dat het Christendom groeide in die periode.

Citadel Amman.

Ayyubid wachttoren

De Ayyubid-dynastie, die regeerde van de 12e tot de 13e eeuw, heeft een blijvende impact gehad op de architectuur en geschiedenis van het Midden-Oosten. De wachttoren op de Citadelheuvel diende waarschijnlijk als een strategisch uitkijkpunt en verdedigingspost.

De Ayyubid toren heeft dikke muren en smalle openingen. Het ontwerp was niet alleen bedoeld om bescherming te bieden aan degenen binnenin, maar ook om de omgeving nauwlettend in de gaten te houden en snel te kunnen reageren op mogelijke bedreigingen.

Van de toren is helaas niet heel veel meer over.

Citadel Amman.

Archeologisch museum

Het Archeologisch Museum herbergt een indrukwekkende collectie artefacten die afkomstig zijn van opgravingen in de buurt van Amman en andere delen van Jordanië. De tentoongestelde stukken variëren van vondsten uit het Neolithicum tot de Romeinse, Byzantijnse en islamitische tijd.

Eén van secties van het museum is gewijd aan de Bronstijd, met artefacten die teruggaan tot 3300 voor Christus. Denk aan keramiek, gereedschappen en sieraden. Er is ook een Romeinse sectie, met artefacten die dateren uit de 1e eeuw voor Christus tot de 7e eeuw na Christus. Hier zijn mozaïeken, beeldhouwwerken en gebruiksvoorwerpen te bewonderen.

Het museum is vrij klein en kan wel een upgrade gebruiken.

Citadel Museum in Amman.
Citadel Museum in Amman.

Oud schrift waarin een jongen vertelt dat hij rouwt om zijn moeder die in het kraambed is gestorven.

Citadel Museum in Amman.

In 1966 zijn een aantal antropoïde kisten gevonden in Amman. Ze zijn gemaakt van klei en hadden handvaten. Zo kon men ze van de werkplaats vervoeren naar de eindbestemming. In de kisten zijn meerdere skeletten gevonden (twee tot drie per stuk). Dit soort begrafenis rituelen zijn schaars. Er zijn slechts een paar van deze kisten gevonden in Jordanië en Palestina.

Citadel Museum in Amman.

Op de plek van het hoofd zat een opening. Die werd later gesloten met iets wat lijkt op een masker. Het doet mij een beetje denken aan een Egyptische sarcofaag.

Citadel Museum in Amman.

Deze schedels werden bekleed met klei en bewaard om voorouders te vereren. Beetje creepy wel.

Citadel Museum in Amman.

Overleden kinderen werden in grote vazen begraven. Vaak werden ze onder de vloer bewaard om ze dichtbij de familie te houden.

Archeologisch Museum Amman, overleden kind in pot.

The Royal Automobile Museum

In 2003 werd het Royal Automobile Museum geopend in Jordanië. Het allereerste automuseum in een Arabisch land. Het museum is opgericht in opdracht van Koning Abdullah II, ter nagedachtenis aan Koning Hussein van Jordanië. In het museum vind je 80 van zijn oude auto’s en motors, waarvan sommigen dateren uit 1909.

Automuseum Amman.

Er staan echter niet alleen voertuigen van koning Hussein. Je vindt er ook een Star wars Speeder uit de film Star Wars: The Rise of Skywalker en een voertuig uit de film The Martian. Beide zijn gedoneerd aan het museum nadat men klaar was met filmen in de Wadi Rum woestijn in Jordanië.

Deze prop uit de film ‘The Martian’ werd gedoneerd aan het museum na afronden van de opnames.

Prop uit The Martian in het Automuseum in Amman.

Onderstaande motor komt uit de film ‘Tron’. Behoorlijk uniek object want er is er maar één van.

Tron Prop in het Automuseum in Amman.

Speeder, gemaakt van metaal en glasvezel, uit de film ‘Star Wars: The Rise of Skywalker’. De film werd gedeeltelijk opgenomen in de Wadi Rum woestijn.

Star Wars prop in het Automuseum Amman.
Motors en auto's in het Automuseum Amman.
Auto in het Automuseum Amman.
Auto in het Automuseum Amman.
Auto in het Automuseum Amman.
Auto in het Automuseum Amman.

City Mall

Als je wilt shoppen in Amman dan is City Mall een goede opties. Je vindt hier een grote supermarkt en populaire winkels zoals Victoria’s secret, Bath & Body Works, H&M, Zara enzovoorts.

City Mall in Amman.

Rainbow street

Rainbow street is een populaire straat in Amman waar je allemaal winkeltjes en restaurantjes vindt waar je echte Jordanese gerechten kunt proberen. Hier en daar hangen lampen en paraplu’s in de kleur van een regenboog. Ook zijn sommige treden beschilderd in de kleur van de regenboog. Vandaar de naam Rainbow street.

Tip: ga niet op zondag ochtend/ begin middag naar deze plek want dan is het uitgestorven. Waarschijnlijk is deze straat vooral gezellig op een doordeweekse dag of ’s avonds.

Rainbow Street in Amman.
Streetart in Amman.
Rainbow Street in Amman.

Een leuk souvenir is een flesje met gekleurd zand waar je naam op staat en de afbeelding van een kameel. Ze maken het terwijl je wacht. Leuk om te zien en niet heel duur.

Man aan t werk in een winkel in Amman.
souvenir Jordanië

Jerash

Op ongeveer een uur rijden van Amman vind je de ruïnes van de oude Romeins-Byzantijns-Griekse stad Jerash. De stad, destijds bekend als Gerasa, werd waarschijnlijk al in de brons- en ijzertijd bewoond. Rond 63 voor Christus werd het veroverd door de Romeinen. Er werden wegen aangelegd en de stad groeide flink. Toen de stad werd veroverd door de Perzen veranderde er niet veel. Ze lieten alles intact. Later werden er wel moskeeën bij gebouwd. Door een aardbeving in de 8e eeuw werd helaas een groot deel van de stad vernietigd.

Jerash ruïnes.

Triomfboog van Hadrianus

De boog, die ter ere van keizer Hadrianus werd opgericht, markeert de zuidelijke toegang tot de stad Jerash. Hadrianus was een keizer die regeerde van 117 tot 138 na Christus, en zijn bewind werd gekenmerkt door verschillende bouwprojecten en culturele bijdragen aan het rijk.

De Triomfboog van Hadrianus in Jerash vertoont de klassieke kenmerken van Romeinse triomfbogen, waaronder een imposante doorgang, gedecoreerd met elegante reliëfs en inscripties. Op de boog zijn afbeeldingen te zien van verschillende goden en godinnen, waaronder Tyche, de godin van het geluk, en Hadrianus zelf. Deze reliëfs vertellen niet alleen over de goddelijke bescherming van de stad, maar ook over de verering van de keizer.

Triomfboog van Hadrianus bij Jerash.
Hadrianuspoort in Jerash.

Het Hippodroom

Het Hippodroom dateert uit de 2e eeuw na Christus en was belangrijk voor de sociale en culturele activiteiten in Jerash. De oude renbaan was een locatie waar zowel sport als entertainment samensmolten om de bevolking te vermaken en te verbinden.

Hippodroom in Jerash.

De afmetingen van het Hippodroom laten zien dat Jerash een belangrijke stad was. Er konden duizenden toeschouwers in die kwamen genieten van de spannende wagenraces en andere spektakels.

De opgravingen van het Hippodroom hebben belangrijke artefacten onthuld, waaronder de startpoorten en delen van de tribunes. Het is mogelijk dat de paardenstallen en andere faciliteiten dichtbij het Hippodroom werden geplaatst om de logistiek van de evenementen te vergemakkelijken.

Hippodroom in Jerash.

Diaken huis en Zeus Tempel

Drie kamers van het nabijgelegen hippodroom werden omgebouwd tot woonruimten met mozaïekvloeren. Een inscriptie versierd met vogels vertelt dat dit de residentie was van een diaken genaamd Elias. Het huis van de diaken werd in het begin van de 7e eeuw verlaten.

Achter het Diakenhuis zie je een paar zuilen staan. Dit zijn de restanten van de Zeus Tempel. Deze dateert uit de 2e eeuw na Christus en is gewijd aan de god Zeus, heerser van de Griekse goden. Het ontwerp van de tempel is typerend voor de Romeinse architectuur, met een imposante facade en zuilengalerijen. Het monument was oorspronkelijk bedoeld als eerbetoon aan keizer Hadrianus, maar na zijn dood werd het omgevormd tot een tempel voor Zeus.

Jerash ruïnes.

De Zuidpoort

De Zuidpoort staat ook wel bekend als “Hadrian’s Gate” vanwege zijn nabijheid tot de Triomfboog van Hadrianus. De poort dateert uit de 2e eeuw na Christus en was een belangrijk element van de stadsverdediging en een symbool van de grootsheid van Jerash.

Zuidpoort bij Jerash.
Zuidpoort Jerash.

Het Forum

Dit plein was het hart van het stadsleven. Een centrale ontmoetingsplaats waar burgers bijeenkwamen voor handel, politieke discussies, religieuze ceremonies en sociale evenementen. Rond het plein staat een rij zuilen die typerend zijn voor de Romeinse tijd. Ze bieden beschutting tegen de zon.

In het midden van het Forum staat een opvallende pilaar, ook wel bekend als de ’tetrapylon’. Dit monument diende als oriëntatiepunt en ontmoetingspunt voor de inwoners van de stad.

Rondom het Forum stonden basilieken, tempels en andere openbare gebouwen die het politieke, religieuze en sociale weefsel van de samenleving weerspiegelen.

Jerash ruïnes.
Jerash ruïnes.
Jerash ruïnes.
Jerash ruïnes.

Het Zuid Theater

Het Zuid Theater in Jerash, Jordanië, is een prachtig bewaard gebleven Romeins theater dat dateert uit de 1e eeuw na Christus. Hier vonden muzikale optredens en andere culturele evenementen plaats. Het theater werd ontworpen met aandacht voor akoestiek, en tot op de dag van vandaag staat het bekend om zijn uitstekende geluidsweergave. Er worden nog steeds evenementen gehouden, waaronder het Jerash Festival.

Jerash South Theater.

Cardo Maximus

De term “Cardo Maximus” verwijst naar de belangrijkste noord-zuid georiënteerde hoofdstraat in een Romeinse stad. Het speelde een cruciale rol in de organisatie van de stedelijke ruimte.

De Cardo Maximus van Jerash is geplaveid met grote stenen en wordt aan beide kanten geflankeerd door zuilen. De straat doorkruist het hart van de stad en verdeelt deze in twee delen. Langs de Cardo Maximus bevinden zich diverse winkels, werkplaatsen en overdekte marktkramen. De zuilengangen boden niet alleen schaduw aan de voorbijgangers, maar dienden ook als winkelgalerijen waar handelaren hun waren tentoonstelden.

Jerash ruïnes.
Jerash ruïnes.
Jerash ruïnes.

Nymphaeum

Een van de opvallende kenmerken langs de Cardo Maximus is het Nymphaeum, een monumentale fontein en heiligdom gewijd aan de nimfen. Dit imposante bouwwerk fungeerde als een ontmoetingsplaats en een plek voor sociale bijeenkomsten.

Jerash ruïnes.

Toegangspoort naar de tempel van Dionysus

Deze poort leid naar de tempel van Dionysus waar, je raad het al, de godin Dionysus werd vereerd. Dit gebouw heet trouwens de ‘kathedraal’ maar waarom dat zo is, is niet helemaal duidelijk. Het lijkt iig niet op een kathedraal.

Jerash ruïnes.

Propylaeum van het heiligdom van Artemis

Via deze poort/ weg kom je bij de Tempel van Artemis.

Propylaeum van Artemis in Jerash.
Propylaeum van Artemis in Jerash.

Tempel van Artemis

De Tempel van Artemis werd gebouwd om de godin Artemis te vereren. Waarschijnlijk is de tempel ergens in de 2e eeuw na Christus gebouwd. Er staan nog een paar zuilen overeind.

Jerash Artemis Tempel.

Nog meer zien in Jerash

Er is nog veel meer te zien in Jerash zoals het Noord Theater, Kerk van Isaiah, Kerk van St. Theodore, North Gate, enzovoorts. Ik raad je aan om Google Maps te gebruiken om te navigeren. Jerash is het beste te bezoeken wanneer de zon schijnt. Ik was er toen het regende en mede daardoor heb ik niet alles kunnen zien.

Nat geregende kat bij de ruïnes van Jerash.

Kat bij Jerash ruïnes.

De Dode Zee

Op een uurtje rijden van Amman vind je de Dode Zee. Eigenlijk is het niet echt een zee maar een groot meer. Het ligt tussen de Jordaanvallei en Wadi Araba en is ooit ontstaan door een aardbeving. Door het warme klimaat verdampt het water in het meer en blijven zout en mineralen achter. De Dode Zee heeft een zoutgehalte van 34%. Dat is zó zout dat er geen leven mogelijk is. Vandaar ook de naam Dode Zee.

Het hoge zoutgehalte zorgt er ook voor dat je blijft drijven in het water. Als je dit een keer wilt meemaken moet je snel zijn. De verdamping van het water blijft namelijk rustig doorgaan. De Dode Zee is de afgelopen 20 jaar al enorm gekrompen. Men denkt dat het meer rond 2070 volledig verdampt is (tenzij iemand besluit in te grijpen).

Drijven in de Dode Zee.
Drijven in de Dode Zee.

Waar in de Dode Zee drijven?

Ik was in Jordanië met een groepsreis en wij gingen naar het Dead Sea Spa Resort. Er was een klein strandje met ligbedjes en een grote bak met modder waarmee je jezelf kon insmeren. Schijnbaar doet het wonderen voor je huid. Helaas was het water wel een beetje vies. Er dreven allemaal takjes en bladeren in de zee. Zelfs stukken stof. We vroegen ons af waarom het resort dit niet even netjes liet schoonmaken. Ik bedoel dit is de reden waarom toeristen naar je resort komen dus dan wil je toch dat het er goed uitziet?

Moddermasker bij de Dode Zee.

Drijven in de Dode Zee is een beleving die je toch wel een keer in je leven moet hebben meegemaakt. Het is heel raar. Vooral als je op je buik probeert te zwemmen. Dat lukt bijna niet. Ik denk dat het water ook goed is voor mensen met huidziektes zoals eczeem. Je moet alleen geen open wondjes hebben want dat doet zeer.

Een dag pas bij het Dead Sea Spa Resort kost 20 JOD (in 2023). Je krijgt dan toegang tot het strand en de zwembaden. Maar er is meer. Zo kun je er blijven slapen (hotel), eten of een spa behandeling boeken.


Meer Jordanië

Petra

Kings Highway van Amman naar Akaba

Wadi Rum en Akaba