Verder naar bericht

Geschiedenis en cultuur in Berlijn

In 2013 stond een stedentrip naar Istanbul op de planning maar vlak voordat we zouden vertrekken braken er rellen uit. We besloten daarom onze tickets om te boeken naar een andere bestemming. Op naar Berlijn!

Berlijnse muur

Als je Berlijn zegt dan denk je natuurlijk aan de Berlijnse muur. Hoe zat dat ookalweer? Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Duitsland opgedeeld in vier stukken. De VS, Sovjet-Unie, Verenigd Koningkrijk en Frankrijk kregen elk een deel toegewezen. En ook Berlijn werd opgesplitst. In West-Berlijn en Oost-Berlijn. Het westen viel onder de VS, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, samen het Democratische Bondsrepubliek Duitsland. En het oosten viel onder de Sovjet-Unie ofwel het Communistische DDR. En toen ontstond de Koude Oorlog tussen het Oosten en het Westen.

Leven onder het Communisme was voor veel mensen geen pretje. Het volk had niets te zeggen en werd onder de duim gehouden door militair regime. Ze hadden van voedsel maar één type van alles. Één soort boter, één soort melk etc. Mensen hadden niet zoveel en mochten niet zoveel. Had je bijvoorbeeld bij hoge uitzondering een tv, dan mocht je iig geen westerse kanalen bekijken. De DDR probeerde echt zijn eigen stukje in de wereld te houden en wilde niet dat andere landen zich daarmee gingen bemoeien.

Niet zo raar dus dat veel mensen probeerde Oost-Duitsland te verlaten. In West-Duitsland was er meer vrijheid en meer rijkdom. Dus een hoop mensen wilde daar naartoe. Om de leegloop tegen te gaan begon men in 1961 met het bouwen van de Berlijnse muur. Een betonnen constructie van 100 meter breed en 167,8 kilometer lang splitsen voortaan Oost-Berlijn van West-Berlijn. De Oost-Berlijners konden geen kant op. Iedereen die probeerde te ontsnappen werd neergeschoten. De muur heeft er zo’n 28 jaar gestaan en in die tijd zijn zo’n 138 mensen om het leven gekomen tijdens een ontsnappingsactie.

Berlijnse muur

Val van de Berlijnse muur

In mei 1989 begon het imperium van de DDR in elkaar te storten. Er ontstond eerst een gat bij de grens van Hongarije waar veel Oost-Berlijners het Westen in vluchtten. Daarna bij Praag en uiteindelijk viel de muur in november 1989.

In een pers moment werd op een vage manier ‘opeens’ verteld dat de grenzen open zouden gaan voor de Oost-Duitsers. Dat bericht kwam zomaar uit de lucht vallen. Niemand wist precies wat nou eigenlijk de bedoeling was. Maar toen de grenswachten honderden mensen voor hun neus kregen besloten ze de grenzen te openen. De Oost-Duitsers liepen West-Duitsland in en werden met groot gejuicht ontvangen. Vervolgens begonnen mensen de muur af te breken.

Berlijnse muur

De Berlijnse muur anno nu

Op sommige plekken in Berlijn staan nog stukken van de muur, ter nagedachtenis. Wij zijn naar de East-Side geweest. De muur is tegenwoordig versierd met graffiti met of zonder politieke uitingen.

Het is bizar om daar te staan en te bedenken dat er zo’n 28 jaar een muur door Berlijn heeft gelopen. Maar wat nog meer bizar is dat in die tijd de muur al een toeristische trekpleister was. Er waren uitkijkposten in het Westen waarop mensen met verrekijkers over de muur konden kijken naar het Oosten. Wtf right?

In ieder geval als je in Berlijn bent dan moet je zeker de overblijfselen van de muur bekijken.

Berlijnse muur

Checkpoint Charlie

Checkpoint Charlie was in de tijd van de Koude Oorlog de enige controlepost waar je als buitenlander (niet West-Berlijner) via de weg naar Oost-Berlijn kon. De checkpoint is bewaard gebleven en vind je bij de Friedrichstrasse. Je kunt hier trouwens ook je paspoort laten stempelen!

Checkpoint Charlie

Rijksdag

De Reichstag is het parlementsgebouw van Berlijn. In 1933 werd het gebouw in de fik gestoken en tijdens de Koude Oorlog werd het gerestaureerd maar daarna eigenlijk niet meer gebruikt.

Na de Koude Oorlog wilde men het gebouw eigenlijk wel weer als parlementsgebouw gaan gebruiken. Maar het had nou niet bepaald de uitstraling van een verenigd Duitsland. Er werd dus weer gerenoveerd en in 1999 keerde het parlement terug in het Rijksdag gebouw. Tegenwoordig ziet het gebouw er geweldig uit. Er zit een enorme glazen koepel op die je echt vanuit de binnenkant moet zien.

Let op: wil je het Rijksdag gebouw bezoeken? Je moet van tevoren reserveren. Dat kan online of je kan in de rij gaan staan bij de loketten voor het gebouw. Neem wel je paspoort mee. Ik was vergeten te reserveren (ondanks waarschuwingen van mijn zusje) maar gelukkig waren wij een week in Berlijn en hadden we de tijd om de volgende dag terug te komen.





Brandenburger Tor & Unter den Linden

De Brandenburger Tor is de enige stadspoort in Berlijn die nog bestaat. Vroeger grensde de poort aan het centrum en moest je tol betalen als je er doorheen wilde. De poort grenst tegenwoordig aan Unter den Linden. Een lange boulevard/ straat met allemaal winkels.

De poort is 26 meter hoog, 65,5 meter breed en 11 meter diep. Het beeld wat op de poort staat (de wagen met paarden) is ooit door Napoleon gejat maar gelukkig later weer door iemand terug gebracht.

Brandenburger Tor

Potsdamer Platz

Potsdamer Platz is een bekend plein in het centrum van Berlijn en dankt zijn naam aan de nabijgelegen stad Potsdam. Ooit een levendig plein maar na de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog omgetoverd tot een lege vlakte.

Na de val van de muur is men begonnen met de opbouw. En tegenwoordig vind je er bijvoorbeeld het Sony Center. Een groot overdekt winkelcentrum met een grote Imax bioscoop waar wij natuurlijk even naar de film zijn geweest.

Sony Center Potsdamer Platz

Holocaust monument

De naam zegt het al, het Holocaust monument herdenkt de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Het monument bestaat uit zo’n 2711 betonblokken die variëren in hoogte. De blokken zijn aan de buitenkant voorzien van een chemische laag waardoor graffiti makkelijk te verwijderen is. Een goed idee aangezien er nog steeds van die losers zijn die het nodig vinden om dit soort monumenten te bekladden.

Holocaust Museum

Beetje raar feit: het bedrijf wat de chemische laag leverde was vroeger co-eigenaar van het bedrijf wat het Zyklon B gif produceerde wat gebruikt werd in de gaskamers van de concentratiekampen.

Entree tot het monument is gratis. Je kunt er doorheen lopen en in verdwalen. Eigenlijk weet ik niet zo goed wat ik ervan moet denken. En dat is misschien ook wel de bedoeling. Want de mensen die het concentratie kamp in gingen wisten in het begin ook niet zo goed wat ze daarvan moesten denken. Je kunt je ook voorstellen dat die blokken de mensen in het kamp moeten voorstellen waar je tussendoor dwaalt. Je kunt er eigenlijk vanalles van maken. Maar indrukwekkend. Dat is het zeker.

Holocaust Museum
Holocaust Museum

Berlijnse Dom

De Berliner Dom is één van de belangrijkste kerken in Berijn. Natuurlijk werd het ding beschadigt in de Tweede Wereldoorlog (wat niet?). Maar gelukkig ook weer gerestaureerd. Sinds 1992 kunnen we weer van de Dom in zijn volle glorie genieten. Mijn vriend en ik moeten als we op vakantie zijn altijd wel een kathedraal, kerk of dus dom bezoeken en deze mocht niet ontbreken. Indrukwekkend staaltje pracht en praal.

Berliner Dom
Berliner Dom
Berliner Dom
Berliner Dom

Fernsehturm

De Fernsehturm is met 368 meter het hoogste gebouw in Berlijn. Het is een televisie toren die je kunt bezoeken. Het schijnt dat je met goed weer tot wel 40 meter ver kunt kijken. Uiteraard ben ik er ook in geweest en ik moet zeggen, het uitzicht was best wel spectaculair.

Fernsehturm
Fernsehturm

Currrywurst museum

Denk je aan Duitsland dan denk je aan: currywurst! Een bezoekje aan het Currywurst museum mag dan ook echt niet ontbreken. Je leert er vanalles over de beroemde worstsoort en kunt natuurlijk verschillende versies proefen. Helaas hebben ze nog geen vega versies.

Currywurst museum

Ook lekker om te proberen: een Berlijnse super cookie!
Berlijn supercookie

Pergamon Museum

Het Pergamon Museum is het meest bezochte museum van Berlijn én het best bezochte Duitse kunstmuseum. De grootste attractie is het Pergamon altaar, gebouwd voor Griekse goden Athene en Zeus. Het komt oorspronkelijk uit Turkije.
En er is nog veel meer archeologisch moois te vinden in dit museum.

Pergamon Museum

Gendarmenmarkt

Wederom een bekend plein in Berlijn. Aan de ene kant van de Gendarmenmarkt staat de Fransosicher Dom en aan de andere kant de Deutsche Dom. De kerken lijken heel erg op elkaar maar hebben kleine verschillen. In het midden staat een monument voor dichter Friedrich Schiller, het Konzerthaus. We zijn in geen van deze gebouwen geweest maar de buitenkant is al heel tof om naar te kijken.

Gendarmenmarkt

Fietsen door Berlijn

Tijdens ons verblijf in Berlijn hebben we ook een dagje een fiets gehuurd. Na een aantal dagen te voet door Berlijn slenteren was de fiets echt een verademing. We zijn onder andere langs Berlijns beruchtste nachtclub Berghain gereden. We zijn er zelf niet heen geweest omdat ons hotel op flinke afstand lag én omdat je nooit weet of je binnen komt. Het beleid schijnt nogal willekeurig te zijn (had ik al gehoord van een collega die er ooit met een groep vrienden heen ging). Dus geen Berghain voor ons.

Berghain Berlijn

We fietsen ook nog langs de Siegessaule, ofwel overwinningsmonument. De naam zegt het al het is een zuil om overwinningen te vieren.

Bahnhof Zoo

Voordat je naar de Zoologischer Garten in Berlijn gaat is het handig om even op te zoeken welke je precies moet hebben. Je hebt namelijk twee Zoo’s in Berlijn. Wij vergisten ons en stonden bij de Tiergarten Berlin voor de deur. Ook een leuk park maar niet de grote Zoo waar ik naar op zoek was. De Zoologischer Garten zit bij Bahnhof Zoo in de buurt.

De Zoo’s zijn behoorlijk indrukwekkend hoewel ik er nu niet zo snel meer heen zou gaan. Ik zie dieren liever wild rondlopen dan in een kooi.

Christiane F.

Bahnhof Zoo ken je misschien ook wel van Christiane F / Kindern vom Bahnhof Zoo. Het waargebeurde verhaal over een meisje in Berlijn dat op 12 jarige leeftijd verslaafd raakt aan drugs en op haar 14e de prostitutie in gaat om dit te bekostigen. Samen met andere minderjarige kinderen tippelt ze bij Bahnhof Zoo. In 1981 werd het boek verfilmd. De soundtrack ken je vast ook wel, dat is namelijk ‘heroes’ van David Bowie.

Slot Charlottenburg

Slot Charlottenburg is het grootste paleis in Berlijn en ligt een flink stuk buiten het centrum. Ooit bedoeld als zomerhuis voor Sophie Charlotte, vrouw van Koning Frederik I. Het slot is tijdens de Tweede Wereldoorlog bijna compleet vernietigd. Er zijn dus maar weinig originele meubels over en dat is jammer. Maar omdat het zo mooi gerestaureerd is, toch zeker een bezoekje waard.

Charlottenburg
Charlottenburg

Concentratiekamp Sachsenhausen

Sachsenhausen is waarschijnlijk één van de minder bekende concentratiekampen dat nog bestaat. Het kamp ligt op zo’n 35 kilometer van Berlijn. Je kunt er komen via de trein en bus. Ongeveer 200.000 mensen hebben in dit kamp gevangen gezeten en zo’n 30 tot 50.000 zijn hier overleden.

In eerste instantie werd het kamp gebouwd voor politieke gevangenen. Later kwam iedereen die door Hitler werd gezien als minderwaardig hier terecht. Joden, Homoseksuelen, Roma’s en gehandicapten. Hoewel het geen ‘deathcamp’ was zoals Auschwitz gingen er toch een hoop mensen dood. Voornamelijk door ziektes en uitputting. Vanaf 1940 kreeg dit kamp zijn eigen crematorium. Dat leek ze wel handig nadat een vrachtwagen onderweg een paar lijken was ‘verloren’.

Je zou denken dat men het geheel na de Tweede Wereldoorlog zou opdoeken. Maar nee. De Sovejet-Unie bleef het kamp na de oorlog gebruiken als gevangenis. Zo’n 60.000 mensen hebben hier na al die ellende nog eens vast gezeten. En daarvan zijn er nog 12.000 overleden door honger en ziekte. In 1949 werd het kamp eindelijk gesloten en deels gesloopt. Wat er nu nog staat is ingericht als museum en monument.

Het is, net als Auschwitz, raar om hier rond te loop. Je kunt je niet voorstellen wat voor ellende zich hier allemaal heeft afgespeeld. Een bijzondere en bizarre plek om te bezoeken.






Laat als eerste een reactie achter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.