Ga naar de inhoud

Auschwitz-Birkenau

Auschwitz, ook bekend als Auschwitz-Birkenau, was het grootste concentratie- en vernietigingskamp dat door nazi-Duitsland werd opgezet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Auschwitz I werd in 1940 opgericht als concentratiekamp voor politieke gevangenen. Later kwam daar Auschwitz II bij. Een massavernietigingskamp waar vooral Jorden werden omgebracht. Er zijn meer dan 1 miljoen mensen, waaronder mannen, vrouwen en kinderen vermoord in Auschwitz.

Tegenwoordig is Auschwitz een gedenkplaats en museum, Auschwitz-Birkenau State Museum genaamd. De overblijfselen van de barakken, gaskamers en crematoria zijn bewaard gebleven als herinnering aan de afschuwelijkheden die zich tijdens WWII hebben afgespeeld.

Hoe kom je er?

De snelste optie is om eerst naar Krakau te vliegen en vanaf daar een taxi te nemen naar Auschwitz (een uurtje rijden). Of neem het openbaar vervoer (1,5 uur).

Je kunt ook een tour boeken, bijvoorbeeld via GetYourGuide, dan wordt je opgehaald.

Tickets reserveren

Toegang tot het museum is gratis maar je moet wel van tevoren kaartjes reserveren. Doe dit op tijd want er worden dagelijks maar een beperkt aantal mensen toegelaten. Geen reservering = geen toegang.

Je kunt een reservering boeken met een gids (beperkt aantal plekken voor Engels) of op eigen houtje het terrein verkennen (individuele tickets).

Meer informatie vind je op de Auschwitz website

Hoeveel tijd heb je nodig?

Je hebt minimaal 1,5 uur nodig voor Auschwitz I en 1,5 uur voor Auschwitz II. Ik ben meestal wat trager en had eigenlijk wat meer tijd nodig. Maar omdat we een tour hadden geboekt was dat niet mogelijk.

Auschwitz-1

Auschwitz I

Als je een tour hebt geboekt dan begint deze bij Auschwitz I. Dit was oorspronkelijk een concentratiekamp voor politieke gevangenen, maar later werden hier ook mensen omgebracht.

De beruchte ingangspoort bij Auschwitz I met de woorden “Arbeit macht frei” (“Werk maakt vrij”).

Auschwitz Arbeit macht frei bord

Het kamp werd in 1940 gebouwd in de buurt van het Poolse stadje Oświęcim, dat de Duitsers Auschwitz noemden. Het complex bestond uit barakken, omringd door prikkeldraad en wachttorens, waarin gevangenen onder onmenselijke omstandigheden werden vastgehouden. Auschwitz I was het administratieve centrum van het kampencomplex en het herbergt vandaag de dag het Auschwitz-Birkenau State Museum.

Auschwitz-1

In de tentoonstellingsruimtes van Auschwitz I zie je foto’s, persoonlijke bezittingen van gevangenen en documentatie die de gruwelijke omstandigheden tonen waarin mensen moesten leven.

Auschwitz kamp 1

Het was vreemd om op deze plek te zijn en er rond te lopen. Je weet wat er is gebeurd. Je ziet foto’s van Joden in de beruchte gestreepte ‘pyjama’s. Stapels haar, brillen, schoenen en koffers, achter glas. Lege blikken die vol Zyklon B hebben gezeten. Het gas waarmee zoveel Joden zijn omgebracht. Je loopt door de gaskamer en even later zie je de ovens waarin de lijken zijn verbrand. Allemaal bewijzen. En toch kun je het je niet voorstellen dat het écht is gebeurd.

Een grote berg schoenen van Joodse mensen die de oorlog niet hebben overleefd.

Auschwitz schoenen

Toen wij er waren scheen het zonnetje vriendelijk op de gebouwen. Er stond een klein briesje en het gras was groen en levendig. Afgezien van de groepen toeristen was het zelfs een beetje stil. Bijna vredig. En dan denk je “hier zijn gewoon een miljoen mensen vermoord’. Hoe is dat mogelijk?

Een stapel met brillen.

Auschwitz brillen

Lege blikken Zyklon B.

Auschwitz Zyklon-B


Auschwitz II

Auschwitz II, beter bekend als Auschwitz Birkenau werd in 1941 gebouwd met als doel: massavernietigingskamp. Het is 20 keer zo groot als het moederkamp, Auschwitz I. Het bevatte vier grote gaskamers, waarin gevangenen op een industriële schaal werden vermoord. De slachtoffers, voornamelijk Joden, maar ook Roma, politieke gevangenen en andere groepen die door de nazi’s als ongewenst werden beschouwd, werden onderworpen aan een meedogenloos systeem van uitbuiting, mishandeling en massale moord.

De crematoria zijn door de Duitsers vernietigd. Ze wilden natuurlijk hun sporen uitwissen. Ook zijn er veel barakken afgebrand. Een paar hebben het overleefd en die kun je vanbinnen bekijken. Ook is er één wagon overgebleven die aantoont hoe de Joden werden vervoerd naar het kamp. Als beesten.

De beruchte spoorwegrampplek, waar treinen vol gevangenen aankwamen.

Auschwitz Birkenau
Auschwitz Birkenau
Auschwitz Birkenau wagon

Op de foto hieronder zie je de dodenbarak, waar vrouwen zaten die ter dood veroordeeld waren. Moeilijk om je voor te stellen dat hier zeshonderd vrouwen moesten verblijven. En dan waren ze ook nog allemaal ziek en aan de diarree.

Auschwitz Birkenau dodenbarak

Boeken over de Tweede Wereldoorlog

Ik kan onderstaande boeken aanraden wanneer je meer wilt weten over WWII en hoe het sommigen gelukt is om deze hel te overleven.

  • Mijn naam is Selma – Over een Joodse vrouw die kamp Ravensbrück heeft overleefd.
  • Het achterhuis van Anne Frank – Moet iedereen een keer gelezen hebben.
  • Haar naam was Sarah – Is ook een film van gemaakt.