Ga naar de inhoud

La Paz

La Paz is de belangrijkste stad in Bolivia. De officiële naam is ‘Nuestra Señora de La Paz’ ofwel ‘Onze Dame van de Vrede’. La Paz bestaat uit meerdere wijken, zo heb je bijvoorbeeld Sopocachi en Miraflores die beschouwd worden als de ‘betere’ wijken.

De buitenwijk El Alto is met 1,2 miljoen bewoners inmiddels uitgegroeid tot een stad. El Alto staat bekend als een arme wijk/ stad maar dat beeld klopt niet helemaal. Een aantal van de rijkste mensen van La Paz woont namelijk in El Alto.

Hoe kom je er?

Vanuit Nederland (Schiphol) vlieg je in 20 uur naar La Paz.

Van Copacabana naar La Paz

Ik was in Copacabana en reisde met de Peru Hop bus naar La Paz. De rit duurt ongeveer 3 a 4 uur (ligt een beetje aan het verkeer).

Wat is Peru Hop?

Peru Hop is opgericht door vier gringo’s. Zij vonden dat het transport in Peru beter geregeld kon worden voor toeristen. Et voilá, een paar jaar later was daar Peru Hop, een bus traject waarmee je helemaal van Lima naar La Paz in Bolivia kunt reizen.

La Paz Bolivia.
La Paz Bolivia.
La Paz Bolivia.

Een Boliviaanse bruiloft.

Boliviaanse bruiloft in La Paz.

Waar verblijf je?

Ik verbleef bij Hostel ROES, vlakbij het centrum van La Paz. Ik had een eigen kamer met gedeelde badkamer en betaalde € 11,25 per nacht. Het was eigenlijk meer een appartementen complex waar een aantal kamers verhuurd werden. Het was er vrij rustig, er verbleven weinig andere toeristen. De kamer was lekker groot en de eigenaren (twee studenten) waren erg aardig. Ik kon ze altijd appen als ik vragen had of problemen.

Het enige nadeel was de badkamer. Er was vaak maar een bepaalde hoeveelheid warm water. Dus als iemand anders voor jou lang onder de douche had gestaan (of meerdere mensen) dan was er alleen nog koud water. Dat gebeurde eigenlijk dagelijks. En de wc trok heel slecht door. Dus soms vond je ‘cadeautjes’ van andere mensen.

Calle Tarjia, aan het eind van deze straat zat hostel ROES.

La Paz Bolivia.

Wat is er te doen?

La Paz is een grote stad waar heel veel te doen en te zien is. Waar ga je beginnen?

Ik kan je aanraden om een City Tour te boeken. Je leert heel veel over La Paz en het is veilig want je bent met een groep. De meeste tours zijn ook niet duur. Ik boekte twee tours via Hanaqpatcha Travel. Eentje door het centrum van La Paz (€ 6 in 2019) en eentje naar El Alto (€ 7 in 2019).

San Francisco kerk

De tour door het centrum start op het San Francisco plein, bij de San Francisco kerk. Deze werd in 1743 gebouwd. Er stond al een kerk op deze plek maar die was ingestort door hevige sneeuwval.

Het San Francisco plein.

La Paz Bolivia.

In de 18e eeuw was La Paz in tweeën verdeeld. Aan de ene kant had je de Spanjaarden (die Zuid-Amerika veroverden) en aan de andere kant het inheemse volk, de Aymara. De stad werd verdeeld door een rivier. Deze rivier kun je tegenwoordig niet meer zien maar hij is er nog wel en loopt onder de weg door.

De San Francisco kerk staat op de grond van het Aymara volk maar was ook populair bij de Spanjaarden. Omdat de twee volkeren niet wilde mixen werd er een aparte ingang voor de Spanjaarden gemaakt, via een brug over de rivier.

De San Francisco kerk is een indrukwekkende combinatie van Katholieke en inheemse kunst. Aan de ene kant zie je duidelijk de koloniale stijl terugkomen. Aan de andere kant zie je aan de voorkant kunst van de Aymara. Zo komen onder andere coca bladeren in het design terug en een naakte vrouw die symbool staat voor Pachamama (moeder aarde).

Toegang is gratis maar je mag er geen foto’s maken. Naast de kerk zit een museum wat vroeger een klooster was. Voor 20 BOB kun je een rondleiding boeken die ongeveer 40 minuten duurt.

San Francisco kerk in La Paz Bolivia.
San Francisco kerk in La Paz Bolivia.
San Francisco kerk in La Paz Bolivia.
San Francisco kerk in La Paz Bolivia.
San Francisco kerk in La Paz Bolivia.

El Mercado de Las Brujas

De heksenmarkt is een populaire attractie in La Paz. Bolivianen zijn super bijgelovig en op de heksenmarkt kun je alles kopen wat daarmee te maken heeft. Kikkers en slangen bijvoorbeeld en foetussen van lama’s die gebruikt worden bij offers. Of poedertjes waarmee je zogenaamd iemand op je verliefd kan laten worden. Ook worden er veel souvenirs verkocht.

Heksenmarkt in La Paz Bolivia.
Heksenmarkt in La Paz Bolivia.

We namen een kijkje in de grootste winkel op de heksenmarkt. De gids liet een schaal zien met allemaal snoep en het lijk van een lama foetus. Het snoep is gemaakt van suiker en lijm en dus niet om te eten. Puur om te offeren. Je kunt het snoep kopen in verschillende vormen: een huis, auto, bruidspaar, geld. Het ligt eraan wat je precies wilt hebben. Stel je wilt een nieuwe auto, dan koop je snoep in de vorm van een auto. Dan voeg je daar de lama foetus aan toe en vervolgens steek je de hele zooi in de fik. Men gelooft dat, door dit offer, je wensen in vervulling zullen gaan.

Heksenmarkt in La Paz Bolivia.

De lama foetussen of baby lama’s worden trouwens niet dood gemaakt. Ze zijn al dood voordat ze geboren worden of vlak na de bevalling overleden. Er worden dus geen beesten geslacht voor de offers.

Ekeko

Ekeko kwam ik al eens tegen in Peru. Het figuurtje staat voor vruchtbaarheid en geluk. Ekeko heeft vaak een sigaret in de mond en draagt allemaal miniatuur objecten om de nek. Zoals een mini auto. Men geeft Ekeko deze miniaturen in de hoop het dan in het echt te krijgen.

Ekeko op de Heksenmarkt in La Paz Bolivia.

De gids vertelde ons dat hij niet bijgelovig was maar toen hij per ongeluk het liefdespoeder op zijn hand kreeg blies hij het toch maar even de andere kant op. Haha.

Winkel op de Heksenmarkt in La Paz Bolivia.
Winkel op de Heksenmarkt in La Paz Bolivia.

San Pedro gevangenis

Midden in La Paz staat de beruchte San Pedro gevangenis. Ooit was dit een normale gevangenis tot in 1980 het hele complex werd gekocht door rijke criminelen. Sindsdien is de gevangenis eigendom van de gevangenen. Er staan alleen bewakers buiten het gebouw om te regelen wie er in en uit gaan.

San Pedro gevangenis in La Paz Bolivia.

De San Pedro gevangenis huist vooral kleine criminelen. Drugsdealers en mensen die fraude hebben gepleegd bijvoorbeeld. Als je naar deze gevangenis wordt gestuurd moet je een toegangsbedrag betalen en een cel ‘kopen’. Er is een ingang voor rijke criminelen (die blijkbaar een soort penthouse hebben met jacuzzi) en een ingang voor criminelen die niet zoveel geld hebben. Heb je geen geld om een cel te kopen? Dan moet je op de grond slapen.

De gevangenis is oorspronkelijk gemaakt om 600 gevangenen te huisvesten maar er wonen zeker 3000 mensen. De meesten willen niet meer weg omdat ze het in de gevangenis beter hebben dan erbuiten. Het is een soort mini stad binnen een grote stad. En binnen deze mini stad kunnen de gevangen alles doen wat ze willen. Drugs maken bijvoorbeeld. Niemand die ze tegenhoudt.

Tot voor kort woonden zelfs hele families (vrouwen en kinderen) in de gevangenis. Maar daar hebben ze inmiddels een stokje voor gestoken. Er gebeurt natuurlijk van alles in die gevangenis en om nou te zeggen dat, dat een goede invloed heeft op die kinderen. Nee.

Panopticum design

Vroeger werden alle gevangenissen gebouwd met een panopticum design. Hierbij is alles open en kan alles en iedereen in de gevangenis vanuit vier punten gemonitord worden. Later werd dit aangepast en werden gevangenissen ‘gesloten’ gebouwd. In de hele wereld schijnen er nog maar twee gevangenissen te zijn met een Panopticum design. De San Pedro gevangenis en eentje in Colombia. De San Pedro gevangenis is de enige die nog functioneert als gevangenis, degene in Colombia is omgetoverd tot museum.

Tours

Tot 2009 kon je de gevangenis als toerist bezoeken. Het stond zelfs in de Lonely Planet. Gevangen waren tourguide en lieten zien hoe het was om te leven binnen de muren van de gevangenis. Natuurlijk was dit niet bepaald legaal. Toen er een toerist werd aangerand en beroofd kwamen de illegale praktijken aan het licht. Sindsdien is het niet meer mogelijk om de gevangenis te bezoeken. Tenzij je er iemand kent natuurlijk zoals een familie lid of vriend.

De gids gaf aan dat ze nog wel eens proberen om mensen naar binnen te lokken maar dat je het beter niet kunt doen. Want als je eenmaal binnen bent kom je er misschien nooit meer uit.

Marching Powder door Rusty Young

Marching Powder is een boek dat het verhaal vertelt van de Engelse Thomas McFadden die in de San Pedro gevangenis terecht kwam. In het boek, geschreven door Rusty Young, lees je hoe Thomas het gevangenschap overleefde door onder andere tours te geven aan backpackers.

Ik heb het boek gelezen en het is een aanrader.

Marching Powder boek over de San Pedro gevangenis in La Paz Bolivia.

Plaza Murillo

Het Murillo plein is het centrale plein in La Paz. Je vindt er allemaal overheidsgebouwen zoals het presidentiële paleis, het congres gebouw en de kathedraal van La Paz.

Het plein heette oorspronkelijk Plaza Mayor maar werd omgedoopt tot Plaza Murillo, ter nagedachtenis aan Pedro Murillo die in 1810 door de Spaanse troepen werd vermoord.

Plaza Murillo in La Paz Bolivia.
Plaza Murillo in La Paz Bolivia.

Hier zie je op de achtergrond het presidentiële gebouw. Op de voorgrond waaien twee vlaggen. De normale Boliviaanse vlag en de nieuwe vlag. De nieuwe is ter erkenning van alle verschillende culturen in Bolivia. Het volk vond een tweede vlag niet zo nodig maar president Evo Morales wel.

Plaza Murillo in La Paz Bolivia.

Het plein werd vaak gebruikt om politieke oorlogen uit te vechten. Veel politieke leiders zijn vermoord op of vlakbij het plein. Fuck niet met het Boliviaanse volk want dan komen ze in opstand en ben je de sjaak. Zo werd in 1946 Gualberto Villarroel (de leider destijds) vermoord en opgehangen aan een lantaarnpaal. Een paar jaar later had het volk toch een beetje spijt en besloten ze een standbeeld voor hem te maken. Het staat op de plek waar hij is opgehangen. Behoorlijk raar.

Het beeld van Villaroel, op de plek waar hij werd opgehangen. 

Beeld van Villaroel op Plaza Murillo in La Paz Bolivia.

Octubre Negro

Eén gebouw valt wel heel erg op. Het politiebureau is doorzeefd met kogelgaten. Een herinnering aan Octubre Negro ofwel zwarte oktober.

In 2003 werd het inheemse Boliviaanse volk flink onderdrukt door de president van toen, Gonzalo Sánchez de Lozada (Goni). Hij wilde een gasbron goedkoop verkopen aan de USA. Het volk kwam in opstand en tijdens de zogenaamde ‘gas oorlog’ kwamen 71 mensen om het leven en raakten 400 mensen gewond.

Goni ontvluchtte Bolivia (en kwam nooit meer terug) en in 2005 werd de eerste inheemse president gekozen: Evo Morales.

Kogelgaten in het politiebureau die doen herinneren aan Octubre Negro.

Gebouw met kogelgaten op Plaza Murillo in La Paz Bolivia.
Plaza Murillo in La Paz Bolivia.

El Alto & Mi Teleferico

In 2013 werd een kabelbaan gebouwd om La Paz en de wijk El Alto met elkaar te verbinden. El Alto bestaat uit allemaal kleine straatjes en met de auto duurde het vaak forever om naar La Paz te reizen (en vice versa). Daarnaast was het milieuvervuilend en niet veilig.

De kabelbaan is supersnel, veilig, goedkoper dan een collectivo en milieu vriendelijk. Mi Teleferico is is gebouwd door het Oostenrijkse bedrijf Doppelmeyr. Het is de hoogste kabelbaan ter wereld (in 2019).

Mi Teleferico kabelbaan naar El Alto in La Paz Bolivia.

Kostenplaatje

Voor niets gaat de zon op. De kabelbaan heeft tot nu toe (2019) zo’n 700 miljoen dollar gekost. Het geld is allemaal geleend van China. Daarom mogen Chinezen gratis een paspoort aanvragen in Bolivia en er werken en wonen.

Spectaculair uitzicht

Vanuit de kabelbaan kun je mooi uitkijken overde stad. Je kunt alles supergoed zien. Tot grote ergernis van sommige huizenbezitters. Dat is natuurlijk het nadeel. Opeens kijkt iedereen je tuin en huis in.

Mi Teleferico kabelbaan naar El Alto in La Paz Bolivia.
Mi Teleferico kabelbaan naar El Alto in La Paz Bolivia.
Mi Teleferico kabelbaan naar El Alto in La Paz Bolivia.

Tussendoor stopten we even voor een snack: Jawita (empanada) met Api (een drankje gemaakt van paars mais). Een typisch Boliviaans ontbijt. 

Empanada eten en Api drinken in La Paz Bolivia.
Mi Teleferico kabelbaan naar El Alto in La Paz Bolivia.
Mi Teleferico kabelbaan naar El Alto in La Paz Bolivia.

Veel Mi Teleferico stations zijn versierd met streetart. Onderstaand werk is gemaakt door een Japanse en Boliviaanse kunstenaar. 

Streetart in La Paz Bolivia.
Mi Teleferico kabelbaan naar El Alto in La Paz Bolivia.

Markten in La Paz

Overal in Lap Paz en El Alto vind je markten. Vooral op zondag, dan is er een mega grote markt in El Alto. Er wordt van alles verkocht. Van kleding, eten, en elektronica tot kuikens.

Zondagmarkt in El Alto, La Paz Bolivia.

De kikker staat symbool voor regen en is belangrijk in Bolivia. Op veel plekken staan beelden van kikkers met offers zoals alcohol, bloemen en sigaretten.

Zondagmarkt in El Alto, La Paz Bolivia.

Hier heeft net iemand een schaal met ‘snoep’ geofferd. 

Offer op de zondagmarkt in El Alto, La Paz Bolivia.
El Alto, La Paz Bolivia.
Zondagmarkt in El Alto, La Paz Bolivia.
Zondagmarkt in El Alto, La Paz Bolivia.

Mocochichi is een populair drankje in Bolivia. Onderin het glas ligt een gedroogde perzik. 

Morochi drinken op de markt in La Paz Bolivia.

Wrestling Cholita’s

Worstelen is sinds de jaren 50 populair in Bolivia. Geïnspireerd op het WWF en worstelen in Mexico. Maar pas sinds de jaren 90 werd Cholita wrestling populair.

Oorspronkelijk werden worstel partijen opgezet voor vrouwen die thuis mishandeld werden en hun frustratie ergens kwijt moesten. Maar toen kwam een lokale worstelaar op het idee om er iets commercieels van te maken En Sindsdien kun je als toerist met de locals genieten van worstelende Cholita’s.

Wrestling Cholita's in La Paz Bolivia.

Wat zijn Cholita’s?

Chola’s of Cholita’s zijn vrouwen gekleed in traditionele kledij. Vroeger werden deze vrouwen uit de Aymara en Quechua cultuur gediscrimineerd. Ze mochten niet rondlopen in rijke buurten en werden niet toegelaten tot fancy restaurants. Maar dat is allemaal veranderd. Tegenwoordig dragen ze hun klederdracht met trots.

Wrestling Cholita's in La Paz Bolivia.

Het kostuum

Het kostuum bestaat uit een bolhoedje, lange shawl en kleurige pofrok met ruches. Het haar wordt in twee vlechten gedragen.

Het bolhoedje werd in 1920 geïntroduceerd en was eigenlijk bedoeld voor mannen. Maar deze vonden het helemaal niets (het was de verkeerde kleur) en toen werd het aan de vrouwen verkocht. Er werd gezegd dat de hoed zou zorgen voor vruchtbaarheid, geluk en andere onzin. De vrouwen begonnen massaal de bolhoedjes te kopen en te dragen, tot op de dag van vandaag.

De rok is bedoeld om de kont groter te laten lijken. Je kunt aan de rok zien hoe rijk iemand is. Een rok met heel veel kleuren is heel duur.

Wrestling Cholita's in La Paz Bolivia.

Hoe kom je er?

Ik boekte een tour met Redcap Walking Tours en betaalde € 11. Met een bus vol toeristen vertrokken we naar de arena. Hier kregen we een zakje popcorn, wat te drinken en mochten we een kleine souvenir uitkiezen.

Leuke ervaring

In het midden van de arena stond een boksring. Eromheen plastic tuinstoelen. Er was niet veel publiek. Voornamelijk toeristen.

De gevechten doen denken aan die van de WWF. Heel theatraal. Het is bizar om de Cholita’s in hun traditionele kledij te zien worstelen. Tegen elkaar én tegen mannen. Soms gaat het er heftig aan toe. Er wordt gesmeten met stoelen, gesprongen, geslagen en getrapt. Natuurlijk is het allemaal nep en dat zie je ook wel.

Een show duurt ongeveer twee uur maar na een uurtje was ik er wel klaar mee. Het is veel van hetzelfde. Toch kan ik het wel aanraden. Het is leuk om een keer meegemaakt te hebben.

Wrestling Cholita's in La Paz Bolivia.

Cemetario General La Paz

Het Cemetario General is de grootste begraafplaats in La Paz. Je vindt er kleine, sobere graven en grote mausoleums (vaak van rijke families). Je kunt er een tombe huren voor maximaal 10 jaar. Daarna moet deze plaatsmaken voor een ander.

De prijs voor het huren van een tombe is best wel hoog. Als men de kosten niet meer kan opbrengen wordt het graf leeggehaald. Het is dan voor familieleden niet meer mogelijk om de restanten terug te krijgen.

Begraafplaats La Paz Bolivia.

De centrale begraafplaats is een interessante plek om te bezoeken. Aan het hoofd van de tombes vind je een soort kastjes waar men een altaar in heeft gemaakt voor de overledene. Met Dia de Los Muertos komt iedereen naar de begraafplaats om eten en drinken achter te laten.

Begraafplaats La Paz Bolivia.

Het meest indrukwekkende vond ik de streetart op de muren. Het is net alsof je in een openluchtmuseum rondloopt.

En het mooiste is, een bezoekje aan de begraafplaats is helemaal gratis.

Begraafplaats La Paz Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.

Hoe kom je er?

Je kunt de begraafplaats makkelijk zelf bezoeken met de teleferico (kabelbaan). Bij elk Mi Teleferico station hebben ze kaarten waarop je kunt zien welke lijnen en stations met elkaar verbonden zijn. Je moet alleen weten waar je op en uit moet stappen. Dit kun je makkelijk checken op de Maps.me app. Bij de kaartverkoop zeg je naar welk station je wilt en vervolgens krijg je een bonnetje (kaartje).

Voor een retourtje La Paz – begraafplaats betaalde ik 10 BOB ofwel € 1,26 (in 2019).

Begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Streetart op de begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Begraafplaats van La Paz in Bolivia.

De begraafplaats gezien vanuit de kabelbaan.

Begraafplaats van La Paz in Bolivia.

Hard Rock Café

Overal waar ik kom breng ik een bezoekje aan het Hard Rock Café. Het is inmiddels een traditie geworden.

Het Hard Rock Café La Paz ligt in de wijk Irpavi. Je kunt hier komen met de teleferico (moet je wel een paar keer overstappen). Een retourtje kost 24 BOB ofwel € 3 (in 2019).

Via de groene lijn reis je met de kabelbaan naar het Hard Rock Café in Irpavi.

Begraafplaats van La Paz in Bolivia.
Hard Rock Café La Paz Bolivia.

Meer Bolivia

Sucre

Tupiza

Samaipata

El Choro trek

Sajama National Park

Wat kost een reis naar Bolivia?